Rụng Rốn Ở Trẻ Sơ Sinh: Dấu Hiệu Nhiễm Trùng Rốn Cần Cảnh Giác

Sau khi chào đời, dây rốn được kẹp và cắt đi, để lại một đoạn cuống rốn dài khoảng 2–3 cm. Cuống rốn là một vết thương hở tiềm tàng kết nối trực tiếp với mạch máu bên trong cơ thể bé, nên việc chăm sóc đúng cách tại nhà cho đến khi rụng hoàn toàn là vô cùng quan trọng để phòng ngừa nhiễm trùng rốn — một biến chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh.

Quá trình rụng rốn tự nhiên diễn ra trong bao lâu?

Thông thường, cuống rốn sẽ dần chuyển từ màu trắng ngà sang vàng nâu, rồi khô teo lại thành màu đen cứng và tự rụng sau 7 đến 14 ngày sau sinh (một số bé rụng sớm ở ngày thứ 5 hoặc muộn hơn tới ngày thứ 21 vẫn bình thường nếu rốn khô sạch). Sau khi cuống rốn rụng, đáy rốn có thể rỉ ra một chút dịch hồng nhạt trong 1–2 ngày rồi khô se lại hoàn toàn.

Hướng dẫn chăm sóc cuống rốn hàng ngày tại nhà

Để cuống rốn tự rụng tự nhiên, không tự ý giật kéo

Nguyên tắc quan trọng nhất là “Khô và Sạch” (Dry Cord Care):

• Rửa tay thật sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng rốn của bé.
• Sau khi tắm cho bé sơ sinh chưa rụng rốn, thấm khô nhẹ nhàng và vệ sinh chân rốn 1 lần/ngày bằng tăm bông thấm nước muối sinh lý 0,9% (hoặc dung dịch sát khuẩn được bệnh viện dặn).
• Gập mép trên của tã bỉm xuống dưới rốn để tránh nước tiểu và phân làm ướt cuống rốn (xem thêm cách mặc bỉm chuẩn cho bé).
• Tuyệt đối không dùng tay bứt, xoắn hay giật cuống rốn kể cả khi thấy cuống rốn chỉ còn dính lủng lẳng bằng một sợi chỉ mỏng.

Các dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng rốn nguy hiểm

Ba mẹ cần quan sát kỹ vùng chân rốn mỗi lần thay bỉm và đưa trẻ đi khám cấp cứu Nhi khoa ngay lập tức nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

Vành chân rốn sưng đỏ, chảy dịch vàng có mùi hôi tanh

• Vùng da xung quanh chân rốn tấy đỏ lan rộng (đường kính >1cm), sưng cứng và sờ thấy nóng; bé khóc thét đau đớn khi chạm nhẹ vào vùng rốn.
• Cuống rốn ẩm ướt kéo dài, tiết nhiều dịch mủ màu vàng đục hoặc xanh kèm mùi hôi tanh khó chịu.
• Bé có biểu hiện toàn thân như sốt cao hoặc hạ thân nhiệt, bú kém, ngủ li bì.

Chảy máu rốn kéo dài không cầm được sau khi lau sạch

Việc rốn dính vài giọt máu khô trên tã khi sắp rụng là bình thường. Tuy nhiên, nếu máu tươi chảy rỉ rả liên tục không tự cầm sau khi đã dùng gạc sạch ấn nhẹ 5–10 phút, cần đưa bé đi viện ngay để kiểm tra rối loạn đông máu hoặc thiếu Vitamin K.

Hiện tượng u hạt rốn (granuloma) và cách xử lý y tế

Đôi khi sau khi cuống rốn đã rụng, ba mẹ thấy ở chính giữa lỗ rốn xuất hiện một cục thịt nhỏ màu hồng đỏ hoặc hồng nhạt, bề mặt ẩm ướt và tiết ít dịch trong dính vào áo bé. Đó thường là u hạt rốn (Umbilical Granuloma) — một mô hạt lành tính phát triển quá mức trong quá trình liền sẹo, không gây đau đớn cho bé.