Quy trình các bước tắm bé sơ sinh chuẩn y khoa, giữ cuống rốn luôn khô ráo, nhiệt độ nước tắm lý tưởng và cách vệ sinh mắt mũi miệng cho con.
📑 Mục lục bài viết [Xem nhanh]
Tắm cho trẻ sơ sinh khi cuống rốn chưa rụng là một trong những thử thách khiến nhiều ba mẹ lần đầu làm cha mẹ cảm thấy hồi hộp nhất. Chỉ cần nắm đúng trình tự chuẩn bị đồ dùng, kiểm soát nhiệt độ nước và giữ vùng rốn khô thoáng sau tắm, việc tắm bé tại nhà sẽ trở nên nhẹ nhàng, an toàn và là khoảng thời gian gắn kết tuyệt vời cho cả gia đình.
Chuẩn bị phòng tắm kín gió và đồ dùng thiết yếu
Trước khi cởi quần áo của bé, ba mẹ cần đặt toàn bộ vật dụng trong tầm tay để không bao giờ phải rời mắt khỏi con dù chỉ một giây:
- Phòng tắm kín gió: Tắt quạt trần, đóng kín cửa sổ tránh gió lùa; giữ nhiệt độ phòng ấm áp khoảng 26–28°C (xem thêm nhiệt độ phòng thích hợp cho trẻ sơ sinh).
- 2 chậu tắm riêng hoặc 1 chậu có lưới đỡ: Chậu rửa mặt lau người và chậu nước tráng sạch cuối cùng.
- Đồ dùng chăm sóc: Sữa tắm gội dịu nhẹ không xà phòng (pH 5.5), 2 khăn xô lớn mềm thấm hút tốt, 3–4 khăn sữa nhỏ, tã bỉm sạch (tham khảo cách chọn tã bỉm chống tràn), quần áo cotton cài khuy, nước muối sinh lý 0,9%, gạc vô trùng và dung dịch sát khuẩn rốn theo hướng dẫn bệnh viện.
Nhiệt độ nước tắm và thời điểm tắm lý tưởng trong ngày
Dùng nhiệt kế đo nước tắm chuẩn 36.5 – 37 độ C
Không nên chỉ ước lượng nhiệt độ nước bằng bàn tay vì da người lớn dày hơn nhiều so với da trẻ sơ sinh. Hãy dùng nhiệt kế đo nước tắm hoặc thử bằng vùng da mỏng ở mặt trong cổ tay/khuỷu tay: nước ấm vừa phải đạt chuẩn 36,5°C – 37,5°C (nước quá nóng làm mất lớp màng ẩm bảo vệ da, dễ gây khô da và bùng phát chàm sữa). Đổ nước vào chậu chỉ cao khoảng 5–8 cm.
Thời điểm tắm tốt nhất: Khoảng 10h–11h sáng hoặc 15h–16h chiều khi trời ấm áp, lúc bé tỉnh táo và sau cữ bú ít nhất 45–60 phút (tránh tắm khi bé vừa bú no dễ gây trớ sữa hoặc khi bé quá đói).
Quy trình tắm và gội đầu từng bước cho bé sơ sinh
Kỹ thuật dùng ngón tay chặn vành tai tránh nước vào
Thực hiện theo nguyên tắc “từ sạch đến bẩn, gội đầu trước rồi mới tắm thân” trong tổng thời gian tối đa 5–7 phút để bé không bị nhiễm lạnh:
- Lau mặt: Dùng khăn sữa thấm nước ấm lau nhẹ từ khóe mắt trong ra đuôi mắt (dùng góc khăn sạch riêng cho từng bên mắt), lau tai ngoài và vùng miệng.
- Gội đầu (vẫn quấn khăn giữ ấm thân): Bế bé theo tư thế kẹp nách (tư thế ôm quả bóng), dùng ngón cái và ngón giữa gập nhẹ hai vành tai che lỗ tai bé để nước không chảy vào trong. Gội sạch nhanh với sữa tắm dịu nhẹ rồi lau khô tóc ngay.
- Tắm thân mình: Cởi khăn quấn, đặt bé từ từ vào chậu (một tay luôn đỡ chắc cổ, vai và nách bé). Rửa nhẹ các nếp gấp cổ, nách, bẹn và vùng mặc bỉm; tránh chà xát mạnh làm ướt sũng hoặc va chạm vào cuống rốn.

Cách chăm sóc và sát khuẩn cuống rốn sau khi tắm
Vệ sinh cuống rốn bằng cồn sát trùng và gạc y tế vô trùng
Ngay khi nhấc bé ra khỏi chậu, quấn ngay khăn bông lớn thấm khô người (thấm nhẹ chứ không chà xát), đặc biệt lau khô kỹ các nếp gấp cổ, bẹn và vùng rốn:
| Bước xử lý rốn sau tắm | Hướng dẫn đúng chuẩn | Điều cần tránh tuyệt đối |
|---|---|---|
| 1. Sát khuẩn chân rốn | Dùng tăm bông thấm dung dịch sát khuẩn được bệnh viện cấp (hoặc nước muối sinh lý vô trùng theo chỉ định mới), lau nhẹ từ chân rốn lên thân cuống rốn theo một chiều. | Không tự ý rắc thuốc bột, lá cây, hạt tiêu hay phấn rôm lên cuống rốn. |
| 2. Giữ rốn thông thoáng | Để rốn hở tự nhiên hoặc quấn gạc mỏng vô trùng thoáng khí; gập mép tã bỉm xuống dưới chân rốn để nước tiểu không thấm vào rốn. | Không băng kín mít bằng băng keo dày khiến rốn ẩm ướt, dễ sinh vi khuẩn. |
| 3. Theo dõi dấu hiệu | Quan sát màu sắc rốn mỗi ngày cho đến khi rụng tự nhiên (thường sau 7–14 ngày). | Không giật kéo cuống rốn khi thấy rốn chỉ còn dính một sợi nhỏ — xem thêm dấu hiệu nhiễm trùng rốn. |
Sau khi mặc quần áo xong, mẹ có thể tranh thủ vệ sinh lưỡi (xem cách rơ lưỡi không bị nôn ói) và cho bé bú ấm bụng rồi quấn chũn Swaddle cho bé ngủ ngon giấc.
Sổ tay Nhật Ký Bé giúp ba mẹ tính tuần thai, theo dõi mũi tiêm chủng mở rộng và lưu lại từng tấm ảnh khoảnh khắc đầu đời thiêng liêng.
Tạo hồ sơ cho bé miễn phí ➔Biên tập: admin · Kiểm duyệt: Hội đồng Tham vấn & Biên tập Y khoa Nhật Ký Bé
Mỗi bài viết trên Nhật Ký Bé đều được tổng hợp từ tài liệu y khoa chính thống và rà soát định kỳ để đảm bảo tính chính xác, an toàn cho mẹ bầu và trẻ nhỏ.
Ghi nhớ lịch khám và công việc vào Lịch của tôi ♡
Chủ động lên kế hoạch khám định kỳ và lưu lại câu hỏi cho bác sĩ.
Xem lịch khám thai Lịch của tôi