Cách Rửa Mũi Bằng Nước Muối Sinh Lý Cho Trẻ Sơ Sinh Đúng Cách

📑 Mục lục bài viết [Xem nhanh]

Trẻ sơ sinh chủ yếu thở bằng mũi chứ chưa biết thở bằng miệng thành thạo. Do lỗ mũi của bé rất nhỏ hẹp nên chỉ một chút gỉ mũi khô hoặc dịch nhầy ứ đọng cũng có thể khiến bé khụt khịt, khó thở, quấy khóc và bỏ bú. Tuy nhiên, việc rửa mũi hàng ngày bằng xi-lanh khi bé không ốm lại có thể gây hại nhiều hơn lợi.

Có nên thường xuyên rửa mũi cho trẻ sơ sinh hay không?

Câu trả lời của các bác sĩ Tai Mũi Họng Nhi khoa là KHÔNG nên lạm dụng rửa mũi hàng ngày nếu bé hoàn toàn khỏe mạnh, thở êm ái. Niêm mạc mũi của trẻ tiết ra một lớp dịch nhầy tự nhiên chứa kháng thể giúp giữ ẩm, lọc bụi và ngăn vi khuẩn. Rửa mũi ồ ạt mỗi ngày sẽ vô tình rửa trôi lớp màng bảo vệ quý giá này, làm khô niêm mạc và dễ gây trầy xước, phù nề mũi.

Ba mẹ chỉ nên vệ sinh mũi cho bé khi: thấy có gỉ mũi khô làm bé khụt khịt, bé bị sổ mũi nghẹt mũi do cảm lạnh (xem thêm cách chăm sóc trẻ ho sổ mũi) hoặc sau khi bé đi ra ngoài môi trường nhiều bụi bẩn.

Dụng cụ và dung dịch nước muối sinh lý an toàn cho trẻ nhỏ

Nước muối sinh lý đẳng trương NaCl 0,9%: Dùng loại ống nhỏ mắt/mũi đơn liều (5ml/ống) vô trùng dành riêng cho trẻ sơ sinh. Không tự ý pha muối ăn tại nhà vì không đảm bảo nồng độ chuẩn và vô khuẩn.
Dụng cụ hỗ trợ (tùy mức độ dịch): Tăm bông đầu nhỏ chuyên dụng cho trẻ sơ sinh, dụng cụ hút mũi hai đầu dây hoặc bóng hút mũi silicon mềm (tránh dùng ống xi-lanh đầu cứng xịt áp lực mạnh cho trẻ dưới 6 tháng).

Các bước nhỏ mũi và vệ sinh rỉ mũi khô nhẹ nhàng

Làm ấm ống nước muối sinh lý trước khi nhỏ vào mũi bé

Nước muối lạnh sẽ làm bé giật mình và kích thích co mạch niêm mạc mũi. Trước khi nhỏ, mẹ hãy ngâm ống nước muối sinh lý (chưa mở nắp) vào cốc nước ấm khoảng 1–2 phút hoặc nắm chặt trong lòng bàn tay cho ấm bằng nhiệt độ cơ thể (~37°C).

Dùng tăm bông chuyên dụng thấm ướt để lấy gỉ mũi mềm

Với trường hợp bé chỉ có gỉ mũi khô hoặc khụt khịt nhẹ: đặt bé nằm ngửa hoặc đầu hơi nghiêng nhẹ, nhỏ 1–2 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên lỗ mũi, đợi 30 giây–1 phút cho gỉ mũi mềm ra rồi dùng tăm bông đầu nhỏ thấm ẩm nhẹ nhàng xoay lấy gỉ mũi ở ngay cửa lỗ mũi (tuyệt đối không chọc sâu vào bên trong).

Chỉ hút mũi khi dịch mũi quá nhiều làm cản trở hô hấp khi bú

Nếu bé bị chảy mũi nhiều dịch nhầy đặc khiến bé không bú được hoặc thở khò khè khi ngủ, mẹ mới tiến hành hút mũi nhẹ nhàng (tối đa 2–3 lần/ngày trước cữ bú và trước khi ngủ). Nếu dùng bình xịt phun sương nước biển sâu đẳng trương cho bé trên 3–6 tháng, luôn xịt ở tư thế bé nằm nghiêng hoặc ngồi hơi cúi đầu về trước.

⚠️ Lời khuyên y khoa từ Nhật Ký Bé: Bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức khoa học theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Mỗi em bé và thai kỳ đều là một cá thể duy nhất. Khi phát hiện các biểu hiện bất thường hoặc thắc mắc về liều lượng thuốc/chăm sóc, ba mẹ hãy tham vấn bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc Sản khoa để nhận phác đồ chẩn đoán chuẩn xác nhất.

Cảnh báo nguy cơ viêm tai giữa khi rửa mũi bằng xi-lanh sai kỹ thuật

Khoang mũi họng của trẻ nhỏ nối thông trực tiếp với tai giữa qua ống vòi nhĩ (vòi nhĩ ở trẻ em rất ngắn, rộng và nằm ngang). Việc đặt bé nằm ngửa rồi dùng xi-lanh bơm xịt mạnh nước muối vào mũi sẽ tạo áp lực đẩy dịch nhầy chứa vi khuẩn tràn ngược lên tai giữa, gây viêm tai giữa cấp hoặc sặc nước vào đường thở.

Nên làm khi vệ sinh mũi cho bé	Cần tránh tuyệt đối
Dùng ống nhỏ giọt 0,9% làm ấm; chỉ hút mũi nhẹ nhàng khi dịch đặc gây nghẹt thở.	Bơm xi-lanh áp lực mạnh cho trẻ sơ sinh khi bé đang nằm ngửa khóc giãy.
Vệ sinh và tiệt trùng đầu hút mũi bằng nước sôi ngay sau mỗi lần sử dụng.	Dùng chung dụng cụ hút mũi của nhiều bé hoặc dùng miệng hút trực tiếp không qua dây lọc.
Kết hợp giữ độ ẩm phòng 50–60% (xem cách dùng điều hòa cho trẻ sơ sinh).	Tự ý nhỏ các loại thuốc co mạch (Naphazoline, Xylometazoline) hoặc nước ép tỏi vào mũi trẻ.