Cách Bảo Quản Sữa Mẹ Vắt Ra: Nhiệt Độ, Hạn Dùng Và Rã Đông Đúng

Sữa mẹ vắt ra vẫn giữ được phần lớn kháng thể sống và dưỡng chất quý giá nếu được bảo quản ở nhiệt độ chuẩn. Tuy nhiên, chỉ một sai sót nhỏ trong khâu trữ đông, rã đông bằng nước sôi hoặc dùng lò vi sóng cũng có thể phá hủy hoàn toàn các enzyme, vitamin và làm biến chất sữa mẹ.

Thời gian bảo quản sữa mẹ chuẩn: Phòng, ngăn mát và ngăn đá tủ lạnh

Theo hướng dẫn mới nhất của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Viện Hàn lâm Y học Nuôi con bằng Sữa mẹ (ABM), thời gian trữ sữa mẹ an toàn tuân theo quy tắc nhiệt độ sau:

Dụng cụ trữ sữa an toàn: Túi trữ sữa không BPA và bình thủy tinh

• Túi trữ sữa chuyên dụng (BPA-free): Tiện lợi, tiết kiệm diện tích tủ đông. Ghi rõ ngày, giờ vắt và dung tích lên túi trước khi đổ sữa; ép hết không khí ra ngoài trước khi kéo khóa zip và chỉ đổ tối đa 3/4 túi vì sữa sẽ giãn nở khi đông đá.
• Bình nhựa PP/PES hoặc bình thủy tinh chịu nhiệt: Thích hợp để trữ sữa ngăn mát dùng trong ngày hoặc trong vài ngày, dễ tiệt trùng tái sử dụng.

Quy trình rã đông sữa mẹ đúng kỹ thuật không làm mất kháng thể

Rã đông từ từ trong ngăn mát tủ lạnh qua đêm

Cách rã đông giữ trọn vẹn kháng thể và vi chất nhất là chuyển túi sữa từ ngăn đá xuống ngăn mát tủ lạnh qua đêm (khoảng 8–12 tiếng) trước khi sử dụng. Nếu cần gấp hơn, có thể xả túi sữa dưới vòi nước mát rồi chuyển dần sang nước ấm nhẹ.

Hâm ấm sữa bằng máy hâm sữa ở nhiệt độ 40 độ C, không dùng lò vi sóng

Sau khi sữa đã tan đá hoàn toàn ở ngăn mát, đặt bình sữa vào máy hâm sữa chuyên dụng hoặc ngâm trong bát nước ấm khoảng 40°C. Tuyệt đối không đun sôi trực tiếp trên bếp và cấm dùng lò vi sóng vì lò vi sóng làm nóng không đều (dễ gây bỏng vòm họng bé) và phá hủy các tế bào miễn dịch sống trong sữa mẹ.

Lắc nhẹ hòa tan lớp chất béo trước khi cho bé bú

Sữa mẹ để lạnh tự nhiên sẽ tách thành 2 lớp: lớp váng béo nổi lên trên và lớp nước sữa trong hơn ở dưới. Mẹ chỉ cần xoay tròn nhẹ nhàng bình sữa theo chiều ngang (không lắc xóc mạnh theo chiều dọc gây vỡ cấu trúc màng chất béo và tạo nhiều bọt khí làm bé đầy hơi). Sữa đã rã đông ở ngăn mát dùng trong vòng 24 giờ; sữa đã hâm ấm mà bé bú thừa chỉ dùng tiếp trong vòng 1–2 giờ, không cấp đông lại lần hai.

Sữa mẹ có mùi tanh xà phòng sau rã đông có uống được không?

Nhiều mẹ hoảng hốt tưởng sữa bị hỏng khi ngửi thấy sữa rã đông có mùi hơi hăng, tanh kim loại hoặc mùi xà phòng. Thực chất đây là hiện tượng sinh lý bình thường do hoạt động của enzyme Lipase (có sẵn trong sữa mẹ giúp bé tiêu hóa chất béo dễ dàng) tiếp tục phân giải chất béo thành axit béo tự do trong lúc trữ lạnh.

• Có uống được không? Hoàn toàn an toàn và đủ dinh dưỡng nếu sữa được trữ đúng quy trình và bé vẫn chịu bú.
• Cách khắc phục nếu bé chê mùi: Mẹ có thể kiểm tra lượng sữa trữ theo bảng lượng sữa chuẩn theo tháng tuổi để ưu tiên dùng sữa mới vắt (hoặc trữ mát 1–2 ngày) nhiều hơn. Nếu lượng Lipase quá cao khiến bé từ chối sữa đông, mẹ có thể chần nhanh sữa mới vắt lên khoảng 82°C (vừa sủi tăm mép nồi) rồi làm lạnh đột ngột trước khi cấp đông để bất hoạt Lipase. Sữa mẹ vắt ra cũng có thể tận dụng để làm sữa chua hoặc bánh flan bữa phụ cho bé từ 7 tháng.