Search by category:

Triệu chứng và biến chứng của bệnh lỵ trực trùng ở trẻ em

1. Triệu chứng của bệnh lỵ trực trùng

Thời gian ủ bệnh từ 1-3 ngày. Bệnh thường khởi phát đột ngột và nhanh chóng vào giai đoạn toàn phát. Ở giai đoạn toàn phát, bệnh nhân có hội chứng nhiễm trùng nhiễm độc: sốt 38-39°C, có gai rét, kèm theo có nhức đầu, mệt mỏi, mất ngủ, chán ăn, đại tiện liên tục, có máu. Số lượng bạch cầu và bạch cầu đa nhân trung tính ở máu ngoại vi thường tăng (đôi khi cũng có thể bình thường hoặc giảm).

Ở các nước đang phát triển, trẻ em dưới 5 tuổi đi tiêu chảy phân có máu thì 60% là do lỵ trực trùng (WHO) Các dấu hiệu khác bao gồm đau bụng, mót rặn và sốt. Ngoài ra còn có các thể lâm sàng phổ biến sau:

Thể tiêu chảy

Triệu chứng tiêu chảy là chính. Khởi phát với đau quặn bụng (ở trẻ nhỏ triệu chứng này không rõ), sốt cao trên 39.5 độ C, sau đó tiêu chảy xuất hiện; những lần đi tiêu sau phân có lẫn một ít máu. Trong thể này thường hay có co giật với tỷ lệ từ 10 – 45%.

Thể lỵ

Đây là thể thường gặp. Khởi đầu của bệnh gồm sốt, đau âm ỉ bụng theo khung đại tràng, nhất là vùng đại tràng xuống hố chậu trái và hạ vị. Xen kẽ có các cơn đau quặn lên làm bệnh nhân mót đi ngoài. Lúc đầu phân sệt lỏng, sau không có phân, chỉ còn nhầy và máu. Số lần đi thay đổi từ vài lần đến hơn 10 lần. Sốt thường vào khoảng 38 độ C – 39 độ C. Bệnh kéo dài khoảng 7 ngày.

Thể lỵ kéo dài hay thể lỵ suy kiệt

Đây là thể lỵ kéo dài trên 2 tuần lễ, ở những trẻ suy dinh dưỡng, trẻ bị đề kháng thuốc do S.dysenteriae týp 1. Trẻ này nhanh chúng bị phù, thiếu máu và suy kiệt, khát nước, môi khô, đái ít. Diễn biến thể này đưa đến các biến chứng như suy dinh dưỡng, viêm phổi, phản ứng giả bạch cầu cấp, nhiễm trùng máu và hội chứng huyết tán tăng urê máu.

Để chẩn đoán xác định bệnh, các phương pháp xét nghiệm được tiến hành bào gồm xét nghiệm phân nhuộm Wright tìm tế bào mủ (bạch cầu thoái hóa), cấy phân, kháng sinh đồ (không cần thiết ở tuyến cơ sở). Máu có thể có phản ứng giả bạch cầu cấp hoặc bạch cầu thấp.

2. Biến chứng của bệnh lỵ trực trùng

Suy dinh dưỡng là biến chứng phổ biến nhất của lỵ trực trùng. Tiếp đến là biến chứng mất nước và hạ Natri máu: Mất nước cú thể đưa đến suy thận.

Vãng khuẩn huyết: Vãng khuẩn huyết thường thấy với S. dysenteria týp 1 hơn các chủng khác. Vãng khuẩn huyết có tỷ lệ tử vong cao (20 – 50%), đặc biệt đối với trẻ dưới 1 tuổi và trẻ suy dinh dưỡng.

Biến chứng tại ruột: Chảy máu ruột, hoại tử ruột, thủng ruột, viêm phúc mạc, lồng ruột, sa trực tràng. Phình đại tràng do độc tố (Toxic megacolon) có kèm thủng hoặc không.

Biến chứng toàn thân: Co giật, nhiễm độc thần kinh, viêm màng não mủ, trụy tim mạch, viêm tắc động, tĩnh mạch. Hội chứng tan máu-ure huyết. Đây là biến chứng ít gặp nhưng trầm trọng của bệnh lỵ, tác hại đến hệ thống đông máu và thận. Thường có 3 triệu chứng: Thiếu máu do tan máu, giảm tiểu cầu và suy thận. Nếu nặng có thể gây thiếu máu nặng, rối loạn đông máu, gây chảy máu dưới da, niêm mạc và suy thận, thường phải thẩm phân máu. Xét nghiệm cho thấy  Hematocrit thấp, hồng cầu giảm, số lượng tiểu cầu giảm, trên tiêu bản máu có nhiều hồng cầu vỡ, ure và creatinin máu cao, kali máu cao.

Các biến chứng ít gặp khác: Viêm phổi, viêm âm đạo, viêm kết – giác mạc và phát ban.

Bội nhiễm: Viêm túi mật, viêm đường tiết niệu, viêm phổi, nhiễm nấm Candida ruột, nhiễm khuẩn huyết do các trực khuẩn ruột. Bệnh nhân AIDS có thể bị nhiễm khuẩn huyết do Shigella.

Hội chứng Reiter: Với tam chứng (viêm khớp, viêm niệu đạo, viêm kết mạc mắt) không gây mủ do Chlamydia gây nên. Thường xuất hiện 2-3 tuần sau khi khỏi lỵ trực khuẩn (cũng có thể xuất hiện ở ngay giai đoạn toàn phát). Tam chứng này có thể xuất hiện cùng lúc hoặc riêng lẻ. Trước đây coi hội chứng này là biến chứng, nay được coi nó là bạn đồng  hành với bệnh lỵ.

3. Tiên lượng

Bệnh lỵ trực khuẩn có thể gây tử vong trong các thể nhiễm độc nặng, kéo dài và tử vong do các biến chứng. Tỷ lệ tử vong (trong trường hợp không được điều trị sớm có hiệu quả) là 1% đến 10% tuỳ từng quốc gia (theo Tổ chức Y tế thế giới 1995).

Ban biên tập Nhật ký bé
Kiểm duyệt bởi Ban cố vấn Nhật ký bé


Trung bình: 8 /10 (96 lượt đánh giá )

Bài viết đã đăng ký bản quyền nội dung số.
Mọi sao chép phải tuân thủ quy định của NKB

Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc hoặc ghi rõ nguồn nhatkybe.vn như một sự tri ân với tác giả.
Copyright © 2022 | nhatkybe.vn | All Rights Reserved. DMCA.com Protection Status