Search by category:

Chán ăn tâm thần ở trẻ: Chẩn đoán và điều trị

1. Nguyên nhân

Chưa rõ ràng. Các nhà lâm sàng cho rằng chán ăn tâm thần thường xuất hiện sau dậy thì, khi mô mỡ tăng lắng đọng và  nổi lên những lời bình luận của gia đình, bạn bè về sự thay đổi hình dáng cơ thể của trẻ, đặc biệt trẻ gái vị thành niên.

Sự thay đổi bất thường vùng dưới đồi đã được chứng minh qua nhiều tài liệu là có liên quan đến sút cân. Rất nhiều trẻ gái có biểu hiện mất kinh trước khi xuất hiện sút cân.

Những trẻ gái này có đặc điểm tâm lý như tự đánh giá thấp bản thân, hay lo âu và nhận thức ở mức bình thường. Thường đây là những cô gái quá thành tích và cầu toàn, sống trong một gia đình không bình thường (quá bao bọc, quá khắt khe, khó khăn trong giải quyết các mâu thuẫn). Chán ăn tâm thần hay đi kèm với một số rối loạn tâm thần như rối loạn cảm xúc, rối loạn ám ảnh cưỡng bức.

2. Chẩn đoán

Chẩn đoán nhờ vào mức độ thèm ăn, lượng thức ăn đưa vào cơ thể hàng ngày và các biện pháp sử dụng để làm giảm cân. Các xét nghiệm ít khi làm, trừ khi bệnh nhân nôn nhiều có thể gây ra rối loạn điện giải hoặc kiềm chuyển hóa.   

Tiêu chuẩn chẩn đoán chán ăn tâm thần

– Từ chối duy trì trọng lượng cơ thể vượt quá mức tối thiểu của giới hạn trọng lượng bình thường  phù hợp ở lứa tuổi và chiều cao đó, ví dụ: làm sút cân để duy trì trọng lượng cơ thể dưới 15% mức qui định; hoặc thất bại về hy vọng tăng cân trong giai đoạn phát triển, dẫn đến trọng lượng cơ thể dưới 15% mức mong đợi.

– Lo sợ trầm trọng về tăng cân và trở thành người béo, mặc dầu đang ở mức trọng lượng thấp

– Rối loạn trong cách đánh giá về trọng lượng, kích cỡ, hình dáng của cơ thể, ví dụ: một người tự cho mình là béo và tin rằng có một vùng cơ thể quá béo trong khi thậm chí cơ thể đang gầy, trọng lượng dưới mức bình thường

– Ở nữ, mất ít nhất 3 chu kỳ kinh nguyệt trong khi luôn mong đợi kinh nguyệt  xuất hiện.

Những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ mắc chứng chán ăn tâm thần:

– Ăn uống và những hành vi liên quan

– Lượng calo đưa vào < 100 kcal/ ngày

– Luôn tính toán về lượng calo

– Từ chối nhắc đến sự đói

– Hoạt động cơ thể mạnh mẽ

– Ăn chay hoặc ăn kiêng tuyệt đối

– Cảm giác bị điều khiển bởi thức ăn

– Lảng tránh thức ăn hoặc cất giấu thức ăn

– Coi thức ăn là tốt hoặc xấu

– Thường xuyên bỏ qua bữa ăn

– Thường xuyên  suy nghĩ về thức ăn

– Sự hình dung và sự hài lòng về cơ thể

– Rối loạn về sự hình dung cơ thể

– Lo sợ tăng cân

– Luôn tiên đoán trước sự vượt quá về trọng lượng

– Thân hình gầy mảnh là mục tiêu phấn đấu

– Mục tiêu trọng lượng đạt dưới 85% mức qui định

Tình trạng sức khỏe

– Mất kinh (quá 3 tháng không có kinh nguyệt)

– Phù/ buồn nôn

– Không chịu được lạnh

– Táo bón

– Trọng lượng < 85% mức qui định

– Đặc điểm tính cách

– Chậm phát triển tâm lý giới tính

– Cảm xúc trầm

– Có những khó khăn cá nhân

– Tự đánh giá  tiêu cực về hình dáng bản thân

– Là người cầu toàn

– Ít đối phó với sự kiện khó khăn trong cuộc sống

– Gần đây hay xa lánh bạn bè

Ảnh hưởng của môi trường tâm lý

– Gia đình phức tạp hoặc quá bận tâm vì gia đình

– Tiền sử gia đình có người bị béo phì, rối loạn ăn uống, hoặc luôn lưu tâm đến trọng lượng

– Có ít bạn thân

– Mong đợi đạt thành tích cao

– Tham gia các hoạt động vì mục tiêu hình dáng cơ thể.

Điều trị:

Với sự phát triển của y học và ngành tâm thần  đã có thể điều trị thành công những trường hợp chán ăn tâm thần chẩn đoán sớm, nhưng tỉ lệ tử  vong còn cao (khoảng 10% trong 10 năm sau khi được chẩn đoán).

Các nhà lâm sàng cần tập trung vào xác định sớm rối loạn này ở những trẻ vị thành niên có nguy cơ. Những trẻ vị thành niên không giải thích được triệu chứng sút cân, mệt mỏi, trầm cảm, chậm hoặc mất kinh và cha mẹ thường tập trung chú ý đến ăn uống của con mình thì nên được các nhà chuyên khoa giàu kinh nghiệm đánh giá.

Ban biên tập Nhật ký bé
Kiểm duyệt bởi Ban cố vấn Nhật ký bé


Trung bình: 8 /10 (173 lượt đánh giá )

Bài viết đã đăng ký bản quyền nội dung số.
Mọi sao chép phải tuân thủ quy định của NKB

Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc hoặc ghi rõ nguồn nhatkybe.vn như một sự tri ân với tác giả.
Copyright © 2022 | nhatkybe.vn | All Rights Reserved. DMCA.com Protection Status