Search by category:
Tin tức

Các xét nghiệm và chẩn đoán ung thư cận lâm sàng (phần 1)

Vì vậy việc xác định chẩn đoán ung thư sớm có vai trò vô cùng quan trọng trong việc phòng và điều trị bệnh. Để chẩn đoán ung thư đầy đủ, phải sử dụng nhiều kỹ thuật xét nghiệm. Trong đó hầu hết các tiến bộ trong y học đều được sử dụng trong chẩn đoán ung thư, như chẩn đoán hình ảnh, mô bệnh học, huyết học, miễn dịch, hoá sinh, di truyền tế bào, sinh học phân tử, phóng xạ. 

Chẩn đoán hình ảnh trong ung thư

Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh rất hữu ích trong chẩn đoán ung thư, dễ thực hiện, giúp phát hiện u, xác định vị trí, kích thước khối u, tình trạng lan rộng và di căn ung thư. Nhiều phương pháp chẩn đoán hình ảnh được sử dụng để chẩn đoán ung thư: chụp X-quang thường, siêu âm, chụp cắt lớp điện toán (CT), chụp cộng hưởng từ (MRi), chụp mạch bạch huyết, scan đồng vị. Tùy yêu cầu chẩn đoán, lựa chọn các kỹ thuật khác nhau.

Chụp X-quang thường được chỉ định rộng rãi, sẵn có ở các tuyến y tế, rẻ tiền, dễ thực hiện nhất trong chẩn đoán, đánh giá tiến triển, theo dõi ung thư trẻ em, có độ nhạy cao với chụp lồng ngực và xương. Đôi khi chụp X-quang thường có giá trị chẩn đoán đặc hiệu, như để phát hiện vôi hoá vùng trên thận ở u nguyên bào thần kinh, phản ứng màng xương trong sacôm Ewing. Có thể chụp X-quang không cần hoặc cần thuốc cản quang, nhưng giá thành đều thấp nhất trong các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác, không gây biến chứng.

Siêu âm là xét nghiệm chẩn đoán ung thư nhanh chóng, rẻ tiền, sẵn có, nói chung không có biến chứng, là một xét nghiệm sàng lọc ung thư tốt với các khối u ở sâu như ổ bụng, nội sọ, nội tuỷ, khung chậu, tuyến giáp, tuyến vú. Siêu âm cho biết vị trí, kích thước khối u. Siêu âm thường được sử dụng như một xét nghiệm sớm, ban đầu để chẩn đoán ung thư.

Chụp cắt lớp điện toán bổ sung cho chụp X-quang thường để chẩn đoán chính xác vị trí, kích thước, tính chất khối u ở sâu trong sọ não, trung thất, ổ bụng, giúp ích lớn cho phẫu thuật.

Chụp cộng hưởng từ xác định chính xác khối u, đặc biệt với các khối u ở sọ não, ở nội tuỷ, gan.

Kỹ thuật chụp nhấp nháy đồng vị phóng xạ, sử dụng y học hạt nhân để đánh giá tính chất chuyển hoá khối u, xác định tốt các di căn xương. Chụp quét với Gallium – 67 được sử dụng trong sacôm cơ vân, u lympho; Chụp quét với thallium – 201 được sử dụng trong chẩn đoán, điều trị u não, sacôm Ewing, u tế bào mầm.

Chụp mạch bạch huyết có giá trị chẩn đoán bệnh hệ bạch huyết, bệnh u lympho, phát hiện hệ thống hạch ở sâu cạnh cột sống, tuy kỹ thuật chụp mạch bạch huyết đòi hỏi kinh nghiệm, xâm nhập, có thể có một số biến chứng nhỏ, dùng an thần sâu hay gây mê toàn thể.

Chẩn đoán mô bệnh học

Xét nghiệm mô bệnh học là xét nghiệm quan trọng nhất trong chẩn đoán ung thư; có giá trị chẩn đoán xác định, bản chất mô ung thư xuất phát, các đặc tính của ung thư, phân loại mô bệnh học ung thư, giúp lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp.

Để có kết quả xét nghiệm mô bệnh học chính xác cần phải lấy mẫu bệnh phẩm sinh thiết đủ, cố định tốt. Sinh thiết lấy bệnh phẩm có thể thực hiện bằng nhiều cách. Cách đơn giản nhất là nạo, phết tổ chức ung thư, hoặc bằng phương pháp chọc hút với kim nhỏ. Sinh thiết lớn bằng kim sinh thiết to hay phẫu thuật sinh thiết.

Đối với bệnh nhân có khối u ở sâu, như u ổ bụng, u trung thất phải sinh thiết qua nội soi. Khi sinh thiết, cắt bỏ u hay phẫu thuật thăm dò, cần mô tả đầy đủ đại thể khối u, tìm mức độ xâm lấn hay lan rộng của khối u tới hạch hay tổ chức, cơ quan lân cận. Có thể sinh thiết, soi tươi, xét tới hạch hay tổ chức, cơ quan lân cận. Có thể sinh thiết, soi tươi, xét nghiệm mô bệnh học đồng thời với quá trình phẫu thuật.

Chẩn đoán mô bệnh học sử dụng nhiều kỹ thuật, nhuộm tiêu bản, đọc trên kính hiển vi thường, rồi đến kỹ thuật hoá mô miễn dịch, kính hiển vi điện tử, đo lưu lượng và phân tích tế bào qua dòng chảy.

Ở bài viết này chúng tôi muốn đề cập đến hai phương pháp là: chẩn đoán bằng hình ảnh và chẩn đoán mô bệnh học. Các phương pháp còn lại mời các bạn theo dõi tiếp ở bài viết sau: Các xét nghiệm và chẩn đoán ung thư cận lâm sàng (phần 2)

Ban biên tập Nhật ký bé
Kiểm duyệt bởi Ban cố vấn Nhật ký bé

“Nguyên lý chẩn đoán ung thư trẻ em”_GS.TS.Nguyễn Công Khanh


Trung bình: 8 /10 (171 lượt đánh giá )

Bài viết đã đăng ký bản quyền nội dung số.
Mọi sao chép phải tuân thủ quy định của NKB

Bài viết đã được đăng ký bản quyền (DMCA). Nếu copy nội dung hãy để lại link về bài gốc hoặc ghi rõ nguồn nhatkybe.vn như một sự tri ân với tác giả.
Copyright © 2022 | nhatkybe.vn | All Rights Reserved. DMCA.com Protection Status