Chăm Sóc Bé Bị Sốt Đúng Cách: Hướng Dẫn Dùng Thuốc Hạ Sốt An Toàn

Sốt không phải là bệnh mà là phản ứng bảo vệ tự nhiên giúp hệ miễn dịch của cơ thể tiêu diệt vi khuẩn và virus. Tuy nhiên, khi thấy con nóng hổi trên tay, nhiều ba mẹ dễ hoảng loạn dẫn đến xử trí sai cách như chườm đá lạnh, ủ ấm quá kỹ hay uống thuốc quá liều. Nắm vững phác đồ hạ sốt chuẩn y khoa giúp con dễ chịu và an toàn tuyệt đối.

Nhiệt độ cơ thể của trẻ bao nhiêu là sốt?

Nhiệt độ bình thường của trẻ dao động từ 36,5°C đến 37,5°C. Trẻ được xác định là SỐT khi đo nhiệt kế điện tử (ưu tiên đo ở nách cho trẻ nhỏ hoặc đo tai cho trẻ trên 6 tháng) đạt mức:

• Sốt nhẹ: 37,6°C – 38,4°C (chưa cần dùng thuốc hạ sốt ngay, chỉ cần nới lỏng quần áo và theo dõi).
• Sốt vừa: 38,5°C – 39°C (cân nhắc dùng thuốc hạ sốt nếu bé mệt mỏi, quấy khóc).
• Sốt cao: Từ 39,1°C trở lên (cần hạ sốt tích cực và theo dõi sát).

Nguyên tắc lau mát hạ sốt bằng nước ấm đúng chuẩn y khoa

Nhiều người nhầm tưởng sốt nóng thì phải lau nước mát lạnh, nhưng thực tế nước lạnh gây co mạch ngoại vi khiến nhiệt bị giữ chặt bên trong cơ thể và làm trẻ rét run càng tăng thân nhiệt. Quy trình lau mát chuẩn:

• Pha nước ấm khoảng 37°C (thấp hơn thân nhiệt bé khoảng 1–2°C, sờ thấy hơi ấm dịu).
• Cởi bớt quần áo dày, chỉ mặc một lớp vải cotton mỏng thoáng mát, giữ phòng thoáng khí (không đóng kín cửa ủ chăn).
• Dùng 5 chiếc khăn mềm nhúng nước ấm vắt ráo: đặt 2 khăn ở hai hõm nách, 2 khăn ở hai bên bẹn và dùng 1 khăn lau khắp trán, cổ, tay, chân và lưng. Thay khăn liên tục mỗi 2–3 phút, thực hiện khoảng 15–20 phút rồi lau khô người.

Hướng dẫn liều dùng và khoảng cách uống thuốc hạ sốt Paracetamol

Liều dùng Paracetamol chuẩn 10-15mg/kg cân nặng mỗi 4-6 giờ

Paracetamol (Acetaminophen) là thuốc hạ sốt an toàn và được lựa chọn đầu tay cho trẻ em (tính liều dựa theo cân nặng thực tế chứ không tính theo độ tuổi):

Lưu ý: Không tự ý phối hợp xen kẽ thêm Ibuprofen khi chưa có chỉ định của bác sĩ (đặc biệt cấm dùng Ibuprofen hoặc Aspirin nếu nghi ngờ trẻ bị sốt xuất huyết). Nếu trẻ vừa đi tiêm phòng về bị sốt nhẹ, xem thêm cách chăm sóc trong bài xử lý sốt sau tiêm phòng.

Những sai lầm chết người khi hạ sốt cho trẻ ba mẹ cần tránh xa

Tuyệt đối không chườm đá lạnh, rượu cồn hay chanh lên da bé

• Không lau người bằng cồn, rượu trắng, giấm hay chanh: Cồn hấp thu nhanh qua làn da mỏng của trẻ gây ngộ độc cồn cấp tính, hạ đường huyết và suy hô hấp; chanh gây xót rát da.
• Không ủ chăn kín mít khi trẻ đang rét run: Giai đoạn đầu cơn sốt trẻ thường lạnh chân tay nhưng nhiệt độ lõi bên trong đang tăng cao; ủ chăn kín làm nhiệt không thoát ra được dẫn đến sốt cao co giật.

Theo dõi sát sao nguy cơ co giật do sốt cao ở trẻ dưới 5 tuổi

Nếu trẻ đang sốt cao bỗng nhiên trợn mắt, co giật toàn thân, ba mẹ cần giữ bình tĩnh: đặt trẻ nằm nghiêng sang một bên trên mặt phẳng an toàn để đờm dãi chảy ra không sặc, nới lỏng cổ áo, tuyệt đối không nhét bất cứ vật gì (đũa, thìa, ngón tay) vào miệng trẻ và đặt viên hạ sốt hậu môn nếu cần. Đưa bé đi viện ngay nếu: trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt ≥38°C, sốt cao ≥39°C không hạ sau uống thuốc, sốt kéo dài trên 48 giờ, trẻ li bì, khó thở, nổi ban xuất huyết hoặc co giật kéo dài quá 5 phút. Đừng quên bù đủ sữa, nước lọc (cho bé >6 tháng) hoặc Oresol theo hướng dẫn bù nước.