Trẻ Sơ Sinh Bị Nấc Cụt: Nguyên Nhân Và Cách Xử Trí Tức Thì

Nhiều ba mẹ giật mình khi thấy bé sơ sinh vừa bú xong hoặc đang nằm chơi bỗng nhiên nấc cụt liên hồi “hấc… hấc…” kéo dài 5–10 phút. Dù đây là hiện tượng sinh lý cực kỳ phổ biến ở trẻ dưới 1 tuổi, nhưng nhìn bé rung cả người theo từng nhịp nấc vẫn khiến không ít người lớn lo lắng con bị đau bụng hay khó thở.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh thường xuyên bị nấc cụt

Nấc cụt xảy ra khi cơ hoành (lớp cơ vòm ngăn cách giữa lồng ngực và ổ bụng) bị kích thích co thắt đột ngột ngoài ý muốn, làm dây thanh âm đóng nhanh lại và tạo ra tiếng “hấc”. Ở trẻ sơ sinh, hệ thần kinh điều khiển cơ hoành chưa hoàn thiện nên bé rất dễ bị nấc do các tác nhân nhẹ hàng ngày:

• Nuốt nhiều không khí khi bú: Bé bú quá nhanh, ngậm khớp vú chưa đúng hoặc dùng núm ti bình sữa có lỗ quá to khiến hơi lọt vào dạ dày làm căng phồng và chèn ép cơ hoành.
• Bú quá no đột ngột: Dạ dày giãn căng bất ngờ kích thích dây thần kinh phế vị chạy dọc cơ hoành.
• Thay đổi nhiệt độ đột ngột: Bé vừa tắm xong bị gió lạnh lùa vào hoặc uống sữa hơi nguội.

Nấc cụt có làm bé khó chịu hoặc đau đớn không?

Tin vui là KHÔNG. Khác với người lớn thường thấy tức ngực, mệt mỏi khi bị nấc dài, trẻ sơ sinh hầu như không cảm thấy đau đớn hay khó thở vì cơn nấc cụt; nhiều em bé thậm chí vẫn ngủ ngon lành hoặc mỉm cười bình thường trong lúc đang nấc. Nếu cơn nấc không làm bé trớ sữa hay quấy khóc, ba mẹ hoàn toàn có thể đợi cơn nấc tự hết sau vài phút.

5 mẹo dân gian và khoa học giúp bé ngắt cơn nấc ngay lập tức

Cho bé bú vài ngụm sữa mẹ ấm hoặc nước ấm

Động tác mút và nuốt nhịp nhàng giúp điều hòa lại nhịp thở và làm thư giãn cơ hoành đang co thắt. Với trẻ dưới 6 tháng, chỉ cho bé ngậm ti mẹ hoặc bú vài ngụm sữa ấm (tuyệt đối không cho uống nước lọc đối với trẻ dưới 6 tháng — xem nhu cầu uống nước của bé). Với bé trên 6 tháng đã ăn dặm, có thể nhấp 1–2 thìa nhỏ nước ấm.

Vỗ ợ hơi cho bé ở tư thế bế vác đứng

Bế bé thẳng đứng tựa đầu lên vai mẹ và thực hiện kỹ thuật vỗ ợ hơi nhẹ nhàng trong 3–5 phút. Khi lượng bọt khí kẹt trong dạ dày thoát ra ngoài, áp lực đè lên cơ hoành giảm xuống và cơn nấc sẽ dịu ngay.

Massage nhẹ nhàng vùng thái dương và lưng của con

Dùng đầu ngón tay xoa nhẹ theo chiều kim đồng hồ ở lưng bé từ dưới lên trên hoặc vuốt nhẹ vùng thái dương giúp bé thư giãn hệ thần kinh. Ngoài ra, mẹ có thể giữ ấm cơ thể bé bằng cách ủ thêm khăn mỏng, mang tất chân nếu phòng đang bật điều hòa mát, hoặc cho bé ngậm ti giả sạch một lát để kích thích phản xạ nuốt làm dịu cơ hoành.

Những điều tuyệt đối không được làm khi trẻ đang nấc cụt

Áp dụng các mẹo chữa nấc của người lớn lên trẻ sơ sinh có thể gây tai nạn cực kỳ nguy hiểm. Ba mẹ cần ghi nhớ bảng cảnh báo sau:

Khi nào cần đi khám? Nếu trẻ bị nấc cụt liên tục kéo dài nhiều giờ không dứt, kèm theo trào ngược nôn trớ nhiều, cong lưng khóc gắt hoặc ngủ li bì bỏ bú, ba mẹ nên đưa con đi kiểm tra chuyên khoa Nhi để loại trừ trào ngược dạ dày thực quản (GERD).