Mẹ Bầu Bị Chuột Rút Ban Đêm: Nguyên Nhân Và Cách Xử Trí

Đang ngủ say giữa đêm bỗng dưng bắp chân co rút cứng ngắc, đau nhói đến mức mẹ bầu phải bật dậy ôm chân suýt khóc — đó là trải nghiệm quen thuộc của hầu hết phụ nữ mang thai từ tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Dù chuột rút không trực tiếp gây hại cho em bé nhưng lại làm gián đoạn giấc ngủ nghiêm trọng và khiến bắp chân mẹ đau âm ỉ suốt ngày hôm sau.

Tại sao mẹ bầu hay bị chuột rút về đêm?

Chuột rút là hiện tượng các sợi cơ bắp chân (hoặc bàn chân) co thắt đột ngột ngoài ý muốn. Trong thai kỳ, tình trạng này tăng mạnh vào ban đêm do 4 nguyên nhân phối hợp: trọng lượng bụng bầu tăng nhanh tạo áp lực lên dây thần kinh và mạch máu chi dưới; tử cung chèn ép tĩnh mạch chủ làm chậm tuần hoàn máu từ chân về tim khi nằm; sự thay đổi cân bằng điện giải và mệt mỏi cơ bắp sau một ngày đi đứng.

Mẹ bầu thiếu chất gì dẫn đến co thắt cơ?

Bổ sung Canxi và Magie đúng tỉ lệ

Sự co giãn nhịp nhàng của cơ bắp phụ thuộc trực tiếp vào hai khoáng chất đối trọng: Canxi giúp cơ co lại, còn Magie giúp cơ thư giãn thả lỏng. Khi thai nhi bước vào giai đoạn phát triển khung xương mạnh mẽ ở 3 tháng giữa và cuối, nếu mẹ không bổ sung đủ Canxi và Magie (cùng Kali, Vitamin D3), cơ thể sẽ rút khoáng chất dự trữ của mẹ dẫn đến thiếu hụt gây chuột rút co cứng cơ liên tục.

Động tác sơ cứu tức thì khi bị chuột rút bắp chân

Động tác duỗi gót chân và gập mu bàn chân lên trên

Khi cơn chuột rút bất ngờ ập đến giữa đêm, tuyệt đối không gập cong ngón chân xuống dưới mà hãy thực hiện ngay 3 bước giải cơ sau:

1. Duỗi thẳng đầu gối chân bị chuột rút, đồng thời gập cổ chân kéo ngược các ngón chân và mu bàn chân hướng về phía đầu gối/cơ thể (nếu bụng bầu to khó với tới, nhờ chồng dùng tay đẩy nhẹ lòng bàn chân mẹ về phía cẳng chân).
2. Xoa bóp nhẹ nhàng bắp chân theo chiều từ dưới cổ chân lên phía khoeo gối để làm ấm và giãn các bó cơ đang co cứng.
3. Sau khi cơn đau dịu bớt, mẹ có thể đứng dậy đi lại chậm rãi vài bước quanh giường hoặc chườm ấm bắp chân 5 phút để máu lưu thông đều trước khi nằm ngủ lại.

Chế độ ăn và thói quen sinh hoạt giúp phòng ngừa chuột rút

Ngâm chân nước ấm với muối thảo dược trước khi ngủ

Trước khi lên giường ngủ khoảng 20 phút, mẹ hãy ngâm hai bàn chân vào chậu nước ấm (khoảng 38–40°C) pha chút muối hột hoặc gừng đập dập trong 10–15 phút. Điều này vừa giúp giãn mạch máu ngoại vi giảm chuột rút, vừa giúp mẹ dễ ngủ sâu hơn (kết hợp cùng tư thế nằm nghiêng trái và gối ôm chữ U).

Cảnh báo y khoa: Nếu bắp chân mẹ không chỉ chuột rút thoáng qua mà bị sưng to một bên chân, đỏ nóng, ấn vào đau nhức kéo dài, mẹ cần đi khám bác sĩ ngay lập tức để loại trừ nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) trong thai kỳ.