Dấu Hiệu Tiền Sản Giật Mẹ Bầu Cần Nhận Biết Ngay Lập Tức

Tiền sản giật (nhiễm độc thai nghén nặng) là một trong 5 tai biến sản khoa nguy hiểm hàng đầu đe dọa trực tiếp tính mạng của cả mẹ và thai nhi, thường khởi phát từ tuần thứ 20 của thai kỳ trở đi. Bệnh có thể diễn tiến rất nhanh thành sản giật (co giật toàn thân, hôn mê), suy đa tạng hoặc nhau bong non nếu không được phát hiện sớm qua các dấu hiệu cảnh báo.

Tiền sản giật là gì và cơ chế bệnh sinh

Tiền sản giật là hội chứng rối loạn tăng huyết áp thai kỳ kèm theo tổn thương cơ quan đích (thường gặp nhất là thận gây đạm niệu, gan, não và hệ đông máu). Nguyên nhân gốc rễ bắt nguồn từ việc các mạch máu bánh nhau hình thành bất thường trong giai đoạn đầu thai kỳ, dẫn đến co thắt mạch máu toàn thân mẹ và làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng thai nhi (thai chậm tăng trưởng trong tử cung).

3 triệu chứng kinh điển cảnh báo tiền sản giật

Mẹ bầu cần đặc biệt cảnh giác và đi khám cấp cứu ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu sau (đặc biệt sau tuần 20):

Huyết áp tăng vọt trên 140/90 mmHg

Chỉ số huyết áp đo ở trạng thái nghỉ ngơi đạt mức ≥ 140/90 mmHg (đo lặp lại 2 lần cách nhau 4 giờ) là dấu hiệu bắt buộc đầu tiên. Vì vậy, mọi lần khám thai định kỳ mẹ đều phải đo huyết áp và xét nghiệm nước tiểu tìm Protein (đạm niệu).

Đau đầu dữ dội kèm hoa mắt chóng mặt

Cơn đau đầu dữ dội không đáp ứng với nghỉ ngơi, kèm theo rối loạn thị giác (nhìn mờ, thấy đốm sáng lóe lên trước mắt, nhạy cảm ánh sáng), ù tai hoặc đau tức vùng thượng vị (dưới xương ức bên phải) là dấu hiệu cảnh báo tiền sản giật nặng sắp chuyển sang cơn sản giật co giật.

Phù nề mí mắt và bàn tay bàn chân tăng nhanh

Phù nhẹ hai bàn chân vào cuối ngày ở 3 tháng cuối là sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu mẹ thấy sưng phù mặt, sưng húp mí mắt vào buổi sáng, sưng phồng bàn tay (không đeo vừa nhẫn) hoặc tăng cân đột ngột trên 1–2 kg chỉ trong 1 tuần, đó là dấu hiệu giữ nước bệnh lý cực kỳ nguy hiểm.

Ai là người có nguy cơ cao mắc tiền sản giật?

• Mang thai con so lần đầu hoặc mang đa thai (song thai, tam thai).
• Mẹ bầu có tiền sử tăng huyết áp mạn tính, bệnh thận, bệnh tự miễn (Lupus) hoặc tiểu đường thai kỳ.
• Tiền sử bản thân hoặc mẹ/chị gái từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước.
• Tuổi mẹ trên 35–40 hoặc chỉ số BMI béo phì trước khi mang thai.

Các biện pháp dự phòng và xử trí kịp thời từ bác sĩ

Lưu ý: Cách điều trị triệt để duy nhất đối với tiền sản giật là cho thai nhi chào đời; tùy tuổi thai và mức độ nặng, bác sĩ sẽ dùng thuốc kiểm soát huyết áp, tiêm trưởng thành phổi thai nhi và chọn thời điểm chấm dứt thai kỳ an toàn nhất cho cả hai mẹ con.