Các giai đoạn của bệnh sốt rét ở trẻ

Bệnh sốt rét là một trong những căn bệnh có diễn tiến nguy hiểm, khó nhận biết, đặc biệt là trong những giai đoạn đầu khi các dấu hiệu, triệu chứng của bệnh chưa xuất hiện.

1. Thời kỳ ký sinh trên muỗi

Muỗi Anophenes là một trong những nguyên nhân chính giúp bệnh sốt rét lây truyền từ người này sang người khác. Trong các bệnh do muỗi truyền, ký sinh trùng gây nên bệnh sốt rét có giai đoạn ký sinh ở cơ thể muỗi để thực hiện vai trò truyền bệnh khi đốt máu và truyền mầm bệnh sang người lành.

Các giai đoạn của bệnh sốt rét ở trẻ

Ký sinh trùng sốt rét muốn phát triển được trong cơ thể muỗi cần có ba điều kiện cơ bản là phải có loài muỗi thích ứng (thường là muỗi Anopheles minimus), có đủ thời gian để mầm bệnh hoàn thành giai đoạn sinh trưởng trong cơ thể muỗi và có nhiệt độ ở ngoài trời thích hợp đối với từng loại ký sinh trùng sốt rét.

Thời gian thích hợp để ký sinh trùng sốt rét hoàn thành giai đoạn sinh trưởng là khi nang trùng (oocyste) của ký sinh trùng ở thành dạ dày muỗi có thời gian phát triển thành thoa trùng (sporozoite) ký sinh ở tuyến nước bọt của muỗi. Khi muỗi đốt máu, mầm bệnh sẽ truyền thoa trùng sang cho người lành để gây bệnh.

Nhiệt độ cũng là yếu tố vô cùng quan trọng, có tác động lớn tới quá trình mầm bệnh sốt rét có thể phát triển được trong cơ thể muỗi truyền bệnh. Theo tính toán của các nhà nghiên cứ về bệnh sốt rét thì mỗi loại muỗi truyền bệnh thích ứng với nhiệt độ khác nhau.

Chủng loại ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum, Plasmodium malariae cần nhiệt độ tối thiểu ở ngoài trời phải lớn hơn 16 độ C. Ký sinh trùng sốt rét Plasmodium vivax cần nhiệt độ tối thiểu ở ngoài trời phải lớn hơn 14,5 độ C.

Chủng loại KSTSR Plasmodium falciparum cần 26 ngày để phát triển ở nhiệt độ từ 19-20 độ C, cần 12 ngày để phát triển ở nhiệt độ 25oC, cần 8 ngày để phát triển ở nhiệt độ 30 độ C.

Chủng loại Plasmodium vivax cần 45 ngày để phát triển ở nhiệt độ từ 16-17 độ C, cần 19 ngày để phát triển ở nhiệt độ 20 độ C, cần 10 ngày để phát triển ở nhiệt độ 25 độ C, cần 6,5 ngày để phát triển ở nhiệt độ 30 độ C. Chủng loại Plasmodium malariae cần 18 ngày để phát triển ở nhiệt độ 24 độ C, cần 16 ngày để phát triển ở nhiệt độ 25 độ C.

2. Giai đoạn ký sinh trên người

Các giai đoạn của bệnh sốt rét ở trẻ 2

 

Sau khi muỗi mang mầm bệnh đốt vào cơ thể người , thoa trùng theo nước bọt vào máu. Quá trình để ký sinh trùng sốt rét phát triển và biểu hiện ra ngoài diễn ra theo 2 giai đoạn chính: giai đoạn ngoài hồng cầu và giai đoạn trong hồng cầu.

Nếu bị nhiễm P.Falciprum, giai đoạn ngoài hồng cầu là giai đoạn ngay sau khi mầm bệnh sốt rét do muỗi Anophenes truyền vào cơ thể người. Khoảng 1 giờ sau chúng xâm nhập vào tế bào gan, ở đây chúng phát triển thành tiết trùng, rồi tiến triển thành thể phân liệt.Sau đó thể phân liệt phá vỡ tế bào gan phóng thích các tiết trùng vào máu.

Nếu bị nhiễm P.Vivax, P.Ovalae và P.Malariae thì giai đoạn này kéo dài và phóng nhiều đợt tiết trùng vào máu gây ra tình trạng tái phát trong vòng 10 – 15 năm.

Giai đoạn ký sinh trùng sốt rét trong hồng cầu là giai đoạn tiết trùng từ tế bào gan ra máu. Những ký sinh trùng sốt rét này xâm nhập vào hồng cầu và phát triển thành thể dưỡng bào, rồi thể phân liệt , rồi lại phân chia thành tiết trùng.

Khi bị nhiễm P.Falciparum thì có khoảng 40.000 tiết trùng cho 1 hồng cầu còn Vivax lại cho rằng có khoảng 10.000 cho một hồng cầu. Phân liệt vỡ ra , phóng thích tiết trùng rồi xâm nhập vào hồng cầu khác . Số hồng cầu bị ký sinh do P.Vivax , P.Ovalae , P.Malariae không quá 1% . Riêng P.Falciparum lại cho rằng có thể trên 2%.

Một số tiết trùng sau khi xâm nhập hồng cầu sẽ trở thành giao tử , nếu chúng được muỗi hút thì sẽ ký sinh ở muỗi. Chu kỳ trong hồng cầu đối với P.Falciparum kéo dài trung bình 24 giờ hoặc có thể ngắn hơn.

Bệnh sốt rét có thể phòng ngừa một cách đơn giản bằng phun thuốc diệt muỗi, ngủ màn, diệt bọ gậy,... Bố mẹ cần lưu ý giữ vệ sinh nhà cửa sạch sẽ và cho trẻ ngủ màn để phòng bệnh.

Ban biên tập Nhật ký bé
Kiểm duyệt bởi Ban cố vấn Nhật ký bé
Trung bình: 8 /10 (99 lượt đánh giá )
Bài viết đã đăng ký bản quyền nội dung số.
Mọi sao chép phải tuân thủ quy định của NKB
Tin liên quan
Tin khác